tr
Migren

Migren tekrarlayan, genellikle tek taraflı ve zonklayıcı nitelikte ve toplumda yaklaşık %15-18 oranında görülen bir baş ağrısı türüdür.   Kadın/Erkek oranı 3/1 olup pozitif aile öyküsü sıklıkla vardır.  Auralı ve aurasız olmak üzere  iki türü vardır. Kesin nedeni bilinmemekle birlikte, birçok potansiyel tetikleyiciler tespit edilmiştir. Yaygın tetikleyiciler; çevresel tetikleyiciler (kokular, parlak ışıklar gibi), diyet  (alkol gibi), bazı ilaçlar, uyku düzenindeki değişiklikler, stres, fizyolojik değişiklikler ( menstruasyon, ergenlik gibi), hava değişiklikleri olarak sayılabilir. Kırk yaş öncesi kadınlarda daha sık görülür. Migren tanısında aile öyküsü ve menstruel dönemle ilişki önemlidir. Migren tanısı için özel bir laboratuar testi veya radyolojik inceleme yoktur. Dünya Sağlık Örgütü tarafından en çok kısıtlılık yapan hastalıklar arasında ele alınmıştır

Baş ağrısının saatler öncesinde ; ruh halinde değişiklikler, davranış ve / veya aktivite düzeyi değişikliği, yorgunluk, esneme, iştahsızlık, bulantı, ishal, ışığa duyarlılık gibi değişiklikler olabilir. Aura döneminde 5-60 dakika süre ile yanıp sönen ışıklar ve noktalar veya zig zag çizgiler şeklinde görsel semptomlar, geçici kısmi görme kaybı, kol veya bacakta güçsüzlük, yüz ve ellerde uyuşma veya karıncalanma, baş dönmesi, konuşma bozuklukları, bilişsel işlev bozukluğu tanımlanabilir. Migren ağrısı aura sonrası yaklaşık bir saat içinde başlar.

Ağrı genellikle tek taraflı ve tekrarlayıcıdır. Tedavisiz 4 saat-3 gün arasında sürer. Ağrı, genellikle orta şiddette veya şiddetli, zonklayıcı, parlak ışık, yüksek ses ya da hareket ile daha da şiddetlenen karakterde olup bulantı / kusma, ishal,  baş dönmesi ağrıya eşlik edebilir. Baş ağrısı sonrası dönemde ise uyku hali, yorgunluk, sinirlilik ve duygudurum değişiklikleri gözlenir.          

Migren tanısı için özel bir test yoktur. Hastanın öyküsü ağrı tanımlamasında önemli iken ayırıcı tanıda da etkilidir. İyi öykülendirilmeyen birçok başağrısı tipi yanlışlıkla migren olarak izlenebilir. En sık gerilim başağrısı ile karıştırılır. Migren; göz, kulak, burun ve sinüs hastalıkları ile de karışabilir.

Tedavide amaç, baş ağrısını önlemek veya  şiddet ve sıklığını azaltmak, yaşam kalitesini artırmaktır. Tedavi seçeneklerinde ilaç tedavileri ve girişimsel yöntemler kullanılmaktadır.  İlaç tedavisinde genellikle hedef ağrıyı hafifletmek veya durdurmaktır.

Yaşam tarzı değişiklikleri önlem olarak etkili olabilir. Bunlar arasında;  migreni   tetikleyen  faktörlerin belirlenmesi, stres yönetimi ve gevşeme tekniklerinin öğrenilmesi, düzenli egzersiz,  sigaranın bırakılması, tetikleyici migren yiyeceklerinden uzak durulması, düzenli beslenme alışkanlığı, hafta sonları veya tatil günleri düzenli uyku  ve alkolden kaçınma sayılabilir.