AMELİYAT SONRASI AĞRILAR
Ameliyat sonrası yaşanan ağrılar, eskiden beri, ameliyat olacak hastaların korkulu rüyası olmuştur. Birçok hasta ameliyattan çok, ağrılardan korktuğundan ameliyattan vazgeçmekte veya ileri tarihlere ötelemektedir. Bu hastalar kaygılarında haklı olsalar da, günümüzde bu tür ağrıları hastalara hiç yaşatmayacak ilaçlar ve teknik işlemler mevcuttur. Ancak özellikle işlemsel yöntemleri uygulama teknik bilgi/becerisine sahip anestezi uzmanı olmalı ve hastaya bu izlemi yapacak kadar zaman ayırabiliyor olması gerekir.
Ameliyat sonrası yaşanan ağrılar genellikle ameliyat yerindeki cerrahi kesi ve işlem yapılan organ çevresindeki huzursuzluğun yansıması ile ortaya çıkar. Bu ağrılar, ameliyat yerinin iyileşmesine parelel giderek azalır ve biter. Ameliyat olan yerin özelliğine göre değişmekle birlikte genellikle 2-10 gün arasında ağrı devam edebilir. İşte bu dönemin hastayı huzursuz etmeyecek nitelikte kontrol altında tutulması gerekir. Normal ameliyat ağrıları dışında, beklenmeyen ameliyat sonrası ağrılar da olabilir. Bunların süresi genellikle daha uzun ve tedavisi daha güçtür. Bu türdeki ağrılar, ameliyat masasında uzun süreli ve yanlış pozisyonda yatan hastalarda gelişen sinir zedelenmeleri ile ameliyat sırasında komplikasyon diye adlandırılan istenmeyen durumların gelişmesine bağlı olabilir.
Ameliyat sonrası ağrıların hastaya yaşatılmaması için alınan önlemler genellikle ameliyat öncesinde planlanır ve uygulanır. Uygulanan yöntemler; hastanın ameliyat olacak yerine gelen sinire veya omirilik bölgesinden ilaç verilerek ağrının beyine taşınması engellenerek hastanın ağrı algılaması önlenebilir veya yine bu bölgelere kateter denen ilaç ileten cihazlar yerleştirilerek daha uzun süreli ilaç verilmesi sağlanabilir. Dolayısıyla ne kadar süre ağrı varsa kontrol edecek bir sistem kurulmuş olur. İşte tüm bu yöntemlerin uygulanması bir teknik beceri ve zaman gerektirir. İşlem yapıldıktan ve ameliyat bittikten sonraki günlerde de, işlemi yapan hekimin hastanın ağrısını izlemesi ve tedavi süresini belirlemesi gerekir.
Günümüzdeki uygulamalara baktığımızda genellikle hasta ameliyat olur ve ameliyat sonrası ağrıları klasik ağrı kesici ilaçlarla giderilmeye çalışılarak, kısmi ağrısız bir dönem oluşturulur. Hasta ve yakınları ise “ameliyat oldu, bu kadar da ağrı olacak” gibi bir yargı ile olayı kabullenmiş olur. Genellikle diye vurguladığım bu yetersiz uygulamanın nedeni büyük oranda zaman sorunundan kaynaklanmaktadır. Büyük zaman ve ilgi isteyen bu uygulamaların gerçekleştirilebilmesi için, her hastaya yeterli zaman ayrılmalıdır ki, günümüz ameliyathane yoğunluğunda her hasta için pek de mümkün görünmemektedir.
