1908 yılında Buerger tarafından tanımlandı. Burger hastalığı; öncelikle el ve ayakların orta/küçük atar ve toplardamarları tutan, damarlarda daralma/tıkanma yapan bir hastalıktır. Hastalık belirtileri el ve ayakların parmak uçlarından başlayıp yukarı doğru ilerler. Başlangıç yaşı 30-40 ve 9/1 oranında sigara içen erkeklerde daha sık görülür.
Erken dönemde el ve ayaklarda soğukluk, his bozuklukları, kas güçsüzlüğü, renk değişiklikleri, istirahat ağrısı ve yürüme ile alevlenen diz altı bacak ağrısı gibi yakınma ve bulgular saptanabilir. El ve ayak parmakları soğuk, nemli ve uyuşuk iken kırmızı/mor renk değişikliği gözlenir. İleri dönemlerde özellikle ayak parmak uçları ve tırnak yatağından başlayan beslenme bozukluğuna bağlı morarma, yukarıya doğru ilerler ve bu tablo ağrı kesici ilaçlara yanıtsız şiddetli, keskin ağrı nedenidir. Genellikle bu morarma ve yaralar öncesinde de varolan yanıcı karakterdeki istirahat ağrısı, sonraki dönemde de devam eder. Ağrı, bacağın yükseltilmesi ile şiddetlenir.
Hastanın öyküsü ve klinik muayene bulguları değerlendirilir. 50 yaş altı ve sigara içme öyküsü, eller ve ayakların soğuk, soluk, nemli, uyuşuk olması hastalık için pozitif bulgulardır. Muayenede parmak uçlarında ve tırnak yataklarında renk değişimi ve yaralar saptanabilir. Tetkik ile küçük damarlarda dolaşım bozukluğu saptanabilir.
Tedavi başarısı ve klinik düzelme, hastanın sigara kullanımı ile yakından ilişkilidir. Hasta sigarayı bırakır ve sigara içilen ortamlardan uzak kalırsa, klinik seyir düzelir ve seyir iyi yönde değişir. Sigara içiciliği devam ederse, uç damarlardaki sorun yukarıya doğru ilerler ve daha büyük damarlar etkilenerek parmaklardan başlamış uzuv kesilmesi, kalçaya kadar ilerleyebilir.
Tedavinin amacı; dolaşımın düzeltilmesi, yaraların temizlenmesi, iyileştirilmesi ve tekrar oluşumunun önlenmesi olmalıdır. En önemli mücadele geçmeyen ağrıya karşı yapılır.
Hastalarda varolan ağrıya, özellikle parmak veya bacak kesildikten sonra, fantom ağrısı da eklenebilir.
